Bộ Y tế cho phép tiêm PCV20 và ACYW-TT từ 6 tuần tuổi: Tăng cường lá chắn bảo vệ trẻ sơ sinh

Bộ Y tế vừa ban hành quyết định điều chỉnh độ tuổi chỉ định tiêm chủng đối với hai loại vắc xin quan trọng là PCV20 và ACYW-TT, cho phép trẻ được tiêm từ khi đủ 6 tuần tuổi. Quy định mới này giúp trẻ nhỏ được bảo vệ sớm hơn trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do phế cầu và não mô cầu gây ra, đánh dấu bước tiến đáng kể trong chiến lược dự phòng bệnh cho trẻ em.

Cụ thể, ngày 7/11/2025, Bộ Y tế Việt Nam đã chính thức phê duyệt việc mở rộng chỉ định độ tuổi tiêm chủng cho vắc xin phế cầu PCV20 do Pfizer sản xuất và vắc xin não mô cầu ACYW-TT của Sanofi. Theo đó, thay vì phải chờ đến các mốc tuổi lớn hơn như trước, trẻ sơ sinh từ 6 tuần tuổi đã có thể tiếp cận hai loại vắc xin này. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng bệnh, đặc biệt trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đang có xu hướng gia tăng.

1. Diễn biến bệnh viêm màng não mô cầu và bệnh do phế cầu tại Việt Nam

Trong năm 2025, số ca mắc bệnh xâm lấn do vi khuẩn não mô cầu tại Việt Nam ghi nhận mức tăng đáng kể, với khoảng 84 trường hợp và 1 ca tử vong, cao gấp khoảng 6 lần so với cùng kỳ năm trước. Não mô cầu chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp, có khả năng gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết với tốc độ tiến triển nhanh, đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.

Song song đó, phế cầu khuẩn vẫn là tác nhân phổ biến gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm ở trẻ nhỏ như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi, thuộc nhóm có nguy cơ cao do hệ miễn dịch còn non yếu. Trên phạm vi toàn cầu, mỗi năm có hàng triệu trẻ em mắc các bệnh liên quan đến phế cầu, để lại nhiều biến chứng nặng nề.

Trước thực trạng này, việc triển khai tiêm vắc xin sớm ngay từ những tuần đầu đời được xem là giải pháp then chốt, góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh, hạn chế biến chứng nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ sơ sinh.

2. Vì sao trẻ dưới 12 tháng tuổi nên được tiêm vắc xin sớm?

Trong năm đầu đời, hệ miễn dịch của trẻ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, khiến khả năng chống lại vi khuẩn và tác nhân gây bệnh còn hạn chế. Các bệnh lý do phế cầu và não mô cầu thường xuất hiện đột ngột, diễn biến nhanh và tiềm ẩn nguy cơ cao gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là tổn thương thần kinh lâu dài hoặc tử vong nếu không được can thiệp kịp thời.

Việc triển khai tiêm vắc xin sớm, ngay từ khi được mở rộng độ tuổi chỉ định, mang lại nhiều lợi ích rõ rệt:

• Giúp cơ thể trẻ hình thành hàng rào miễn dịch từ sớm, bảo vệ ngay trong những tháng đầu sau sinh.
• Hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng, giảm tỷ lệ nhập viện và các biến chứng nguy hiểm như viêm màng não, viêm phổi.
• Góp phần xây dựng miễn dịch cộng đồng, giảm khả năng lây truyền trong gia đình và các môi trường tập trung trẻ nhỏ.

Việc điều chỉnh độ tuổi tiêm chủng này không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ trẻ được bảo vệ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng hiệu quả phòng, chống bệnh truyền nhiễm trên phạm vi cộng đồng.

3. Tổng quan về hai loại vắc xin mới được mở rộng

PCV20 và ACYW‑TT là hai loại vắc xin cộng hợp tiên tiến giúp phòng ngừa sớm các bệnh nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ nhỏ.

3.1. Vắc xin phế cầu PCV20 - Pfizer

Nguồn gốc: Sản xuất tại Bỉ, thuộc tập đoàn Pfizer (Mỹ).

Công nghệ: Cộng hợp tiên tiến, giúp tạo miễn dịch mạnh và bền vững.

Phòng ngừa: 20 type huyết thanh phế cầu gây bệnh, bao gồm các chủng phổ biến nhất.

Lợi ích:

- Bảo vệ trẻ khỏi viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não do phế cầu.

- Giảm tỷ lệ người lành mang trùng, góp phần xây dựng miễn dịch cộng đồng.

Trước đây, vắc xin PCV20 chỉ được chỉ định cho người lớn từ 18 tuổi. Nay, trẻ từ 6 tuần tuổi đã có thể tiêm loại vắc xin này, giúp phòng bệnh sớm hơn.

3.2. Vắc xin não mô cầu ACYW‑TT - Sanofi

Nguồn gốc: Sản xuất bởi Sanofi (Pháp).

Công nghệ: Cộng hợp tiên tiến, tạo kháng thể bền vững và trí nhớ miễn dịch lâu dài.

Phòng ngừa: 4 nhóm huyết thanh não mô cầu: A, C, W, Y.

Lợi ích:

- Ngăn ngừa viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu.

- Giảm nguy cơ tử vong và biến chứng thần kinh ở trẻ nhỏ.

Trước đây, ACYW‑TT (vắc xin MenQuadfi) chỉ áp dụng cho trẻ từ 12 tháng tuổi. Với quyết định mới, trẻ từ 6 tuần tuổi đã có thể tiêm chủng, mở ra cơ hội bảo vệ sớm hơn.

4. Lịch tiêm và khuyến nghị dành cho phụ huynh

Theo khuyến cáo mới nhất của Bộ Y tế, lịch tiêm chủng vắc xin phế cầu 20 (PCV20) và vắc xin não mô cầu ACYW-TT (MenQuadfi) được hướng dẫn cụ thể như sau:

4.1. Lịch tiêm vắc xin phế cầu 20 (PCV20)

Trẻ từ 6 tuần - dưới 7 tháng tuổi: Tiêm 3 mũi cơ bản, mỗi mũi cách nhau 1 tháng; tiêm mũi nhắc lại thứ 4 sau mũi 3 khoảng 8 tháng.

Trẻ từ 7 - dưới 12 tháng tuổi: Tiêm 2 mũi cơ bản, cách nhau 1 tháng; tiêm mũi nhắc lại thứ 3 sau 6 tháng.

Trẻ từ 12 - dưới 24 tháng tuổi: Tiêm 2 mũi, cách nhau 2 tháng.

Trẻ từ 24 tháng tuổi trở lên và người lớn: Chỉ cần 1 mũi duy nhất.

4.2. Lịch tiêm vắc xin não mô cầu ACYW-TT (MenQuadfi)

Trẻ từ 6 tuần - dưới 6 tháng tuổi: Tiêm 3 mũi, mỗi mũi cách nhau ít nhất 2 tháng.

Trẻ từ 6 - dưới 12 tháng tuổi: Tiêm 1 mũi, sau đó nhắc lại khi đủ 12 tháng tuổi.

Trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn: chỉ cần 1 mũi duy nhất.

Thanh thiếu niên từ 15 tuổi trở lên: Được khuyến cáo tiêm thêm 1 mũi tăng cường để duy trì hiệu quả bảo vệ.

Việc Bộ Y tế mở rộng độ tuổi tiêm vắc xin PCV20 và ACYW‑TT xuống mốc 6 tuần tuổi là một bước tiến quan trọng trong công tác phòng ngừa bệnh truyền nhiễm ở trẻ sơ sinh. Trong bối cảnh dịch bệnh viêm màng não mô cầu và phế cầu đang có xu hướng gia tăng, tiêm chủng sớm giúp trẻ được bảo vệ ngay từ những tháng đầu đời, giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.

Phụ huynh cần chủ động đưa trẻ đi tiêm đúng lịch, lựa chọn các cơ sở tiêm chủng uy tín và theo dõi sức khỏe sau tiêm để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối ưu. Tại Trung Tâm Tiêm Chủng Và Dịch Vụ Y Tế NeoVita, phụ huynh có thể dễ dàng đăng ký tiêm vắc xin não mô cầu với quy trình nhanh chóng, đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm và nguồn vắc xin chính hãng, bảo quản chuẩn GSP. Hãy đặt lịch ngay hôm nay để bảo vệ con yêu trước các bệnh nguy hiểm và giúp trẻ phát triển khỏe mạnh hơn mỗi ngày.